ملاس چغندر

ملاس چغندر و کاربرد آن در کشاورزی

ملاس چغندر : همواره درصنعت کشاورزی و در همه سطوح اصولی پایه ای در روند کشت وجود داشته که یکی از مهم ترین این اصول غنی سازی خاک برای پرورش گیاه می باشد. چگونگی انتخاب مواد اولیه بر اساس نوع و محیط کشت، خود سر فصلی مستقل و مفصل بوده و در این مقاله تنها به کاربرد ملاس، خواص و تاثیرات آن در خاک و روند کشاورزی خواهیم پرداخت.

 اصطلاحات کاربردی در رابطه با ملاس

کلمه ملاس برای اولین بار در فرانسه استفاده شد و خود دارای ریشه لاتین می باشد، به معنای عصاره ای تغلیظ شده، با خاصیت چسبندگی و تیره رنگ می باشد و در واقع یک محصول جانبی در فرایند ساخت شکر می باشد. در فرهنگ لغت و به زبان لاتین، معنی لغوی ملاس عسل می باشد. این ماده که نوع اولیه آن در قرون گذشته بسیار شیرین تر از نوع کنونی ان بوده است، گسترش مصرف آن در طول تاریخ از قرن چهاردهم میلادی اغاز و در قرن نوزدهم به انبوه سازی رسیده است.

کیفیت این فراورده تا حد زیادی به میزان رسیدگی نیشکر یا چغندر، مقدار شکر استخراجی، و همچنین روش و متود استخراج آن مرتبط است. معمولا در امریکا و ایالت متحده ماده ای با نام سورگوم شیرین را به عنوان ملاس استفاده می کنند و این در حالی است که این دو فرآورده با هم تفاوت هایی داشته و سورگوم شیرین ملاس واقعی نیست. این ماده در گذشته و در کشاورزی با نوعی که امروزه می شناسیم و در دست است، تفاوت های زیادی در نحوه استخراج و محصول نهایی داشته و معمولا هزینه ساخت زیادی را در بر داشته است.

خواص و کاربرد ملاس چغندر

این ماده ضمن استفاده در صنعت کشاورزی در مواردی همچون رژيم هاي غذايي بيماران ارترايتيس و همچنین در دامپروری و برای افزایش اشتهای گاوها مورد استفاده قرار می گیرد.

ملاس ماده ای به شدت ملين است، به همين جهت در مصرف آن نباید اسراف شود.

افزایش کیفیت خاک زمین های کشاورزی با ملاس چغندر

همانطور که در مقدمه نیز ذکر شد، این ماده یک فرآورده قندی است که معمولا توسط کارخانجات قند و نیشکر تولید می شود.

این محصولات که به نوعی محصولات فرعی کارخانجات به حساب می آیند، بسیار غنی بوده که ضمن برخورداری از انواع مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها، منبع غنی کربوهیدراتی و همچنین سرشار از ویتامین ها می باشند. این فراورده غنی علاوه بر کاربردهای فراوان در سایر صنعت ها، در کشاورزی بسیار پرکابرد و مفید هستند.

این محصول با داشتن کمترین آلاینده‌های آلی و صنعتی، به عنوان نوعی جایگزین مفید و کاربردی برای کودهای معدنی و آلی در صنعت کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرند. در واقع در پروسه ساخت این محصول فرعی،  ماده ای با نام ویانس تشکیل می گردد که در مصارف کشاورزی بسیار مفید است. به عبارت کلی، ویناس محصول جانبی تولید شده در طول تقطیر اتیل الکل، مخمر، اسیدهای آمینه و یا اسیدهای آلی از مخلوط تخمیر ملاس نیشکر و چغندر است.

این محصول نهایی مزایای متعددی را در خاک ایجاد می کند، که به بخشی از ان ها اشاره می کنیم. مهم ترین تاثیر این ماده، بهبود کیفیت مواد مغذی و ساختار خاک و در نتیجه افزایش ظرفیت تولید محصول و کاهش اسیدیته می باشد؛ با این حال موارد دیگری همچون افزایش نگهداشت آب، گسترش گیاهان و جانوران ریز در محیط خاک و در نتیجه کاهش فرسایش خاک از جمله مهم ترین خواص این ماده در صنعت کشاورزی می باشد. شایان ذکر است که این ماده در خاک اسیدی باعث افزایش میزان رس قابل انتشار و در خاک آهکی باعث کاهش میزان این نوع رس می‌باشد.

علیرغم تمامی خواصی که ویانس در پروسه کشاورزی ایجاد می کند، برخی از محققان به برخی از عوارض استفاده بیش از حد این ماده اشاره دارند و گفته می شود  در نتیجه استفاده بیش از حد از کود آلی ویناس در زمین‌های کشاورزی، افزایش چشم گیر مقدار مواد آلی، فقدان اکسیژن، تغییرات اشکال معدنی، تحرک فلزات سنگین به بار می آید.

یکی از دلایلی که این ماده غنی را به انتخابی مفید در امر کشاورزی تبدیل می کند، تاثیرات ناشی از کودهای رایج کنونی می باشد که مصرف بیش از اندازه ان ها باعث سوختن گیاه و محصول نهایی می شوند؛ همچنین در برخی از گیاهان استفاده از کودهای شیمیایی سبب محصول نهایی نامسلوب می گردد.

انواع ملاس بر اساس مراحل استخراج

در روند تولید این ماده همواره عللی موثر در خصوص کیفیت و خواص ملاس وجود دارد. کیفیت این ماده تا حد زیادی بستگی به میزان بلوغ گیاه چغندر قند، میزان شکر استخراج شده و فرآیند و نوع استخراج آن دارد. فرایند و روش استخراج به دو نوع تقسیم می شود.

ملاس استخراج اول

ملاس استخراج اول یا ملاس شفافف نوعی از ملاس است که در طی اولین جوش نیشکر و چغندر استخراج می‌شود و به رنگی شفاف و روشن تبدیل می گردد. این نوع از ملاس دارای بیشترین مقدار قند و در عین حال کمترین ویتامین و مواد معدنی است طعم نسبتا شیرینی دارد.

ملاس استخراج دوم

ملاس استخراج دوم یا همان ملاس تیره، همانطور که از نام ان پیداست، حاصل مرحله دوم استخراج است و به همین دلیل رنگ تیره ‌تری نسبت به نوع اول دارد و دارای طعم نسبتا تلخی می باشد که به سبب غلظت ترکیبات آن ایجاد می گردد.

ملاس استخراج سوم

ملاس Blackstrap ملاس نوع سوم یا همان ملاس بلک استرپ  در واقع به این دلیل چنین نام می گیرد که حاوی بیشترین غلظت ویتامین‌ها و مواد معدنی است و محصول نهایی چرخه سوم استخراج است. شایان ذکر است که این ملاس دارای کمترین میزان قند است و طعم تلخی دارد.

انتخاب ملاس مناسب در کشاورزی

همانطور که در طی مقاله نیز اشاره شد، این ماده به انواع مختلفی تقسیم می شود و ماده حاصله بر اساس نوع استخراج آن دارای خواص مختلفی می باشد و به همین جهت نسبت به نوع کشاورزی و نوع گیاه، نوع و همچنین میزان استفاده آن ها در خاک گیاه تعیین می گردد. شما مخاطبین عزیز می توانید جهت دسترسی به منابع تخصصی تر به آرشیو موضوعی و سایر مقالات مراجعه کنید.

با تشکر از توجه شما آل کود

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاوره کود دهی، فروش ریز مغذی

09120807366